Całe Pismo przez Boga jest natchnione i pożyteczne do nauki,

do wykrywania błędów, do poprawy, do wychowywania w sprawiedliwości

2 Tym. 3:16

Kościół według Biblii

 

Kościół to dziś bardzo popularne słowo. Używane powszechnie na określenie organizacji religijnej, budynku kultu religijnego bądź niezorganizowanej grupy ludzi wyznających określone zasady w życiu duchowym.

Temat Kościoła w Piśmie Świętym jest dość obszerny i wielowątkowy. Nie sposób w jednym artykule zawrzeć wszystkich aspektów tego zagadnienia. Spróbujmy jednak zobaczyć, jak Biblia definiuje Kościół i jak on funkcjonuje. Spróbujmy także odpowiedzieć sobie na pytanie, czy biblijny Kościół łączy się w jakiś sposób z bardzo licznymi dziś denominacjami religijnymi.

Pojęcia bliskoznaczne 

W polskich przekładach Pisma Świętego słowo ekklesia w zależności od kontekstu przetłumaczono jako kościół (Ef 1,22; 3,21; 5,23; Flp 3,6; Kol.1,18 BW*), zbór (Dz Ap 8,1; 1 Kor 1,2; Rz 16,5).

Jednak w obydwu przypadkach – gdzie określenia te oznaczają wyznawców Jezusa Chrystusa – w tekście oryginalnym, greckim pojawia się to jedno słowo: ekklesia.

Znaczenie słowa ekklesia

Greckie słowo ekklesia jest używane w języku greckim bez przerwy od starożytności. Znaczy ono tyle co zgromadzenie. Źródłem słowa ekklesia był czasownik, który oznaczał zaproszenie (wezwanie) osób spośród ogółu, by utworzyły grupę (gromadziły się). Zaproszenie mogło mieć formę postulatu, prośby, apelu.(1)

Ekklesia jest więc słowem powszechnie używanym w języku greckim na określenie ludzi spotykających się w jednym miejscu w określonym celu.

Co oznacza słowo ekklesia w Piśmie Świętym

W Biblii słowo ekklesia występuje bardzo często. Słowo to określa zgromadzonych Izraelitów (Mt 18,17; DzAp 7,38; Hbr 2,12), wszystkich wierzących (uczniów) w Jezusa Chrystusa rozproszonych po całej ziemi jako całość (DzAp 9,31; Ef 1,22; Kol 1,18) , a także grupy wierzących gromadzących się w celu wspólnej modlitwy i oddawania chwały Bogu, oraz wspierania się nawzajem zarówno na konkretnym spotkaniu jak i poza nim (Rz 16,4-5; Kor 1,2; Gal 1,2; Flp 1,1; 4,15).

Ekklesia w Chrystusie jako całość

Czym zatem jest ekklesia wierzących w Jezusa Chrystusa i gdzie jest zgromadzona, skoro uczniowie są rozproszeni po całej ziemi? Wielu z nich zapewne nigdy się nie spotka wspólnie tu na ziemi w jednym miejscu.

Początkowo wszyscy wierzący w Jezusa Chrystusa przebywający w Jerozolimie określeni są jako jedna ekklesia. Spotykali się oni w świątyni, w Przedsionku Salomona (DzAp 5,12), oraz po domach (DzAp 2,46). Jednak, gdy nadeszły prześladowania, uczniowie uciekli z Jerozolimy i rozproszyli się, najpierw po okolicznych krainach (DzAp 8,1; 11,19; 1 P1,1), a potem po całej ziemi – i tak trwa to do dziś. Ekklesia będzie na ziemi w rozproszeniu aż do momentu pochwycenia (1 Tes 4,16-18; 1 Kor 15,51-53; 2 Tes 1,10). Skoro więc uczniowie nie są teraz zgromadzeni na jednym miejscu na ziemi, to jak mogą być ekklesią?

Ekklesia w sensie ogółu wierzących porównana jest w Piśmie Świętym do budowli (1 P 2,5) oraz do ciała ludzkiego (Ef 1,22-23).

Paweł pisząc do wierzących porusza aspekt duchowy zgromadzenia - ekklesii:

„...Dziękując Ojcu, który was zdolnymi uczynił do uczestniczenia w dziedzictwie świętych w światłości, który nas wyrwał z mocy ciemności i przeniósł do Królestwa Syna swego umiłowanego, w którym mamy odkupienie, odpuszczenie grzechów” (Kol 1,12-14).

„...I wraz z nim wzbudził, i wraz z nim posadził w okręgach niebieskich w Chrystusie Jezusie...

Albowiem przez niego mamy dostęp do Ojca, jedni i drudzy w jednym Duchu. Tak więc już nie jesteście obcymi i przychodniami, lecz współobywatelami świętych i domownikami Boga, zbudowani na fundamencie apostołów i proroków, którego kamieniem węgielnym jest sam Chrystus Jezus, na którym cała budowa mocno spojona rośnie w przybytek święty w Panu, na którym i wy się wespół budujecie na mieszkanie Boże w Duchu” (Ef 2,6;18-22).

Z powyższych fragmentów Pisma Świętego wynika, że chodzi nie o zgromadzenie w jakimś konkretnym miejscu na ziemi, ale o zgromadzenie w znaczeniu duchowym. Wierzący w Chrystusa Jezusa są wyrwani z mocy ciemności, wywołani z tego świata i zgromadzeni w Królestwie Jezusa, w jednym Duchu mający dostęp do Ojca, zbudowani na jednym fundamencie i będący jedną budowlą. W duchowym znaczeniu ekklesia trwa, ponieważ wszyscy, którzy ją stanowią, są wciąż zgromadzeni. Nikogo z niej nie ubywa, bo ci, którzy umierają, odchodzą z tego świata, ale w duchu wciąż są częścią ekklesii (2 Kor 5,6-9; 1 Tes 4,13-14). Każda kolejna osoba, która nawraca się dziś do Boga, zostaje włączona do ekklesii.

Jaki jest warunek włączenia do ekklesii (zgromadzenia) Jezusa Chrystusa?

-Umiłowani przez Boga, powołani święci (Rz 1,6-7)

-Usprawiedliwieni z wiary i obdarowani Duchem Świętym (Rz 5,1-5; 8,9-10; Ga 3,2; Ef 1,13)

-Zanurzeni w jednym Duchu i napojeni jednym Duchem (DzAp 1,5; 2,39; 11,17; 1 Kor 12,13)

-Wybrani przez Boga, poświęceni przez Ducha, pokropieni krwią Jezusa (1 P 1,2)

Z powyższego wynika, że tym, który włącza do ekklesii, jest sam Bóg. Odbywa się to przez wiarę w Jezusa Chrystusa, Jego dzieło na krzyżu i Jego zmartwychwstanie. Bóg na znak włączenia do ekklesii daje każdemu Ducha Świętego jako dowód przyjęcia za swoje dziecko (Ef 1,13; 4,30; Rz 8,15).

Każdy, kto uwierzył w Jezusa Chrystusa, na znak posłuszeństwa Bogu daje się ochrzcić (zanurzyć) w wodzie w imię tego, który go zbawił (Mk 16,16; DzAp 2,41; 9,18; 10,47; 22,16; Ef 4,5).

Ekklesia Jezusa Chrystusa w duchowym znaczeniu nie jest z tego świata, choć fizycznie jest na tym świecie. Każdy będący w ekklesii jest pielgrzymem na tej ziemi w drodze do Nowego Jeruzalem (J 17,16-21; Hbr 13,14; 1 P 1,17; 2,11; Obj 21,1-4).

Jak wyglądały zatem wspólne spotkania rozproszonej ekklesii ?

Ci, którzy uwierzyli, że Jezus jest Chrystusem - Pomazańcem (zapowiedzianym przez proroków) posłanym od Boga, i zostali napełnieni Duchem Świętym, zaczynali odczuwać naturalną potrzebę spotykania się z innymi wierzącymi w tego samego Jezusa. Spotykali się więc wspólnie w najbardziej dogodnych miejscach, często w domach prywatnych (DzAp 2,46; 12,12; Rz 16,3-5; 16,11; 16,15).

Podczas wspólnych spotkań zgromadzeni uczniowie (ekklesia) usługiwali sobie nawzajem darami, jakimi obdarzył ich Duch Święty (1 P 4,9-11; 1 Kor 12,1-11; 14,26).

Napominali się także i zachęcali do pobożnego życia i trwania w posłuszeństwie Bogu (1 Kor 3,1-9; Tyt 2,1-8; 1 P 1-5; 3 J 11-12).

Modlili się o siebie nawzajem oraz braci i siostry w Jezusie Chrystusie rozproszonych po innych miastach (Rz 12,12; Ef 6,18; 1 Tes 5,25; 2 Tes 3,1; 1 Tm 2,8; Jk 5,14-16)

Wspólne spotkania odbywały się często wieczorami (DzAp 2,46; 20,7). Wtedy było najwięcej czasu na wspólne rozmowy, śpiewy, modlitwy (Kol 3,16) i usługiwanie darami Ducha Świętego. Zwykle przy okazji spotkań wierzący jedli wspólny posiłek, w trakcie którego świętowano Wieczerzę Pańską. Łamiąc chleb i pijąc wino, zgodnie z nakazem Pana Jezusa Chrystusa, wspominano Jego śmierć (1 Kor 5,8; 11,23-26).  

Niestety, jak wynika z treści listu do Koryntian, zdarzało się, że robiono to w sposób niewłaściwy, co skutkowało tym, że wspólne kolacje zamiast być wyrazem społeczności (koinonia) w Duchu Świętym i Wieczerzą Pańską stawały się czasem obżarstwa dla jednych, a poniżenia dla innych (1 Kor 11,17-22; 11,27-34 BG).

Osoby nieposłuszne zaleceniom Pana Jezusa zgromadzające się z innymi wierzącymi były napominane, ostrzegane, a w ostateczności podejmowano decyzję o izolowaniu ich od pozostałych uczniów (1 Kor 5,4-13; 1 Tes 3,11-15), aby nie zatruwali swoim postępowaniem braci i sióstr. Powody takiej restrykcji były dwa. Po pierwsze, był to środek prewencyjny mający na celu zmobilizowanie nieposłusznego Bogu do opamiętania i pokuty. Drugim ważnym powodem takiej decyzji było usunięcie spośród siebie „kwasu” grzechu. Ekklesia miała być „przaśna”, czyli bez grzechu. Przystępowanie do Wieczerzy Pańskiej miało się odbywać w „przaśnikach” szczerości i prawdy (1 Kor 5,6-8). Podobnie jak Żydzi usuwali przed Paschą kwas ze swoich domów, tak wierzący w Jezusa Chrystusa mieli usunąć grzech ze swoich serc i grzeszników spośród siebie przed świętowaniem Wieczerzy Pańskiej.

Aby spotkania ekklesii odbywały się w porządku i nie były chaotyczne, Bóg powoływał starszych do tej służby. Zwani także biskupami lub prezbiterami, usługiwali jako nauczyciele i pasterze trzody Bożej, wśród której Duch Święty ich ustanowił (DzAp 20,28; Ef 4,11-12; Hbr 13,17; 1 P 5,1-3).

Naczelną zasadą obowiązującą w zgromadzeniu (ekklesii) świętych było patrzenie na dobro braci i sióstr (Rz 15,1-2; Flp 2,3-11; 1 P 4,8).

Dlatego na przykład jeśli wspólnie zgromadzali się wierzący z Żydów i z pogan, dieta i obchodzenie świąt żydowskich pozostawione były sumieniu każdego z osobna (Rz 14,1-7).

Ekklesia nie z tego świata

Nie czytamy nigdzie w Piśmie Świętym, żeby wierzący zgromadzający się wspólnie zakładali zbory będące organizacjami czy tworzyli listy członków, czy ustalali wyznania wiary, regulaminy wewnętrzne i cele działania.

Działo się tak z prostego powodu. Zbory Pańskie (ekklesie) opisane w Nowym Testamencie funkcjonowały w ramach już istniejącej ekklesii. Uczniowie spotykali się w różnych miejscach jako części jednej całości, mając świadomość, że żyją w rozproszeniu. Ich istnienie i funkcjonowanie opierało się na życiu w posłuszeństwie Bogu.

Nie były im potrzebne zasady tego świata, a wystarczyły im zasady wynikające ze Słowa Bożego pozostawionego przez Pana Jezusa i apostołów (2 P 1,20-21; 3,2-3). Dodatkowo mieli świadomość, że są przechodniami na tej ziemi w drodze do ojczyzny Niebieskiej, a co za tym idzie, zakładanie czegokolwiek na tej ziemi wiązałoby ich z nią zamiast z Nowym Jeruzalem i Nową Ziemią.

Ekklesia Boża i ekklesia ludzka

Organizacje utworzone na podstawie zasad ludzkich często się rozpadają, dzielą, wymagają zabiegów, aby zachować jedność organizacyjną i denominacyjną. Gdy coś nie działa, jak należy, pojawia się smutek i gorycz. I nie ma w tym nic dziwnego, skoro rozpada się czy psuje coś, co stworzył i pielęgnuje sam człowiek.

Ekklesia Boża będzie istnieć zawsze, nawet wtedy, gdy wierzący w jakimś miejscu przestają się spotykać, bo w różnym gronie mogą się spotykać w innym miejscu.

Ekklesię tworzą ludzie i w każdych okolicznościach ma ich spajać Duch Święty i jedność wiary i miłości, bez względu na to, czy są razem, czy osobno.

Nie należy mylić ekklesii powołanej przez Pana Jezusa z organizacją założoną przez ludzi.

Ekklesia powołana przez Pana kieruje się zasadami obowiązującymi w Królestwie Bożym (Flp 2,3; 1 P 5,1-5; 1 Tes 5,12-15; Ga 6,1-5). Nie potrzebuje listy członków, bo ta jest zapisana przez Pana (Ef 1,4; Flp 4,3; Obj 13,8), nie potrzebuje spisywania regulaminu, bo jest nim spisane Słowo Boże, nie potrzebuje kapłanów i hierarchów, bo jesteśmy sługami jedni drugich, a starsi usługują innym darem łaski, jakim ich Pan obdarzył. Jesteśmy wszyscy królewskim kapłaństwem, aby rozgłaszać cnoty Boże (1 P 2,9). Nie potrzebuje programów działania, bo „program działania” jest zapisany w Piśmie Świętym (2 Kor 5,20; 1 Tes 4,7; Hbr 12,14; 2 P 1,3-11; 1,16; 3,14-15).

Ekklesia założona przez ludzi kieruje się, obok zasad wynikających ze Słowa Bożego, zasadami ludzkimi, hierarchią, regulaminami, procedurami, programami działania. Demokracja (wola większości) zajęła miejsce teokracji (kierowania się wolą Bożą zapisaną w Jego Słowie). Często bez przywódców i hierarchii, regulaminów, procedur, programów działania nie jest w stanie sprawnie funkcjonować.

Podsumowanie

Patrząc na obraz ekklesii z Pisma Świętego, widzimy ludzi każdego dnia oczekujących przyjścia Pana Jezusa Chrystusa. Wszelkie problemy i grzechy starano się rozwiązywać na bieżąco. Brak było jakichkolwiek dalekosiężnych planów. Wsparcie materialne organizowano na potrzeby doraźne i celowe. Celem ekklesii wierzących gromadzących się w różnych miejscach było umacnianie się w wierze w Pana Jezusa Chrystusa i Jego Słowie. Owocowało to uświęceniem na co dzień. Tych, którzy nie byli posłuszni, napominano, a jeśli nadal nie byli posłuszni, izolowano do czasu opamiętania i pokuty (jak to wspomnieliśmy wyżej).

W biblijnej ekklesii brak jest jakiejkolwiek hierarchii i struktur władzy. Starsi, ustanowieni przez Pana, byli sługami wśród pozostałych i nie piastowali swoich urzędów i nie nadawali sobie tytułów biskupów, prezbiterów, pastorów. Ponieważ te określenia oznaczały w Piśmie Świętym jedną służbę i były synonimami. Pobyt biblijnej ekklesii na tej ziemi charakteryzował się tymczasowością w drodze do prawdziwej ojczyzny (Nowego Jeruzalem).

Czy jesteś w Bożej ekklesii? Czy zostałeś włączony do niej przez samego Pana przez zanurzenie w Duchu Świętym? Czy okazałeś swoje posłuszeństwo dając się zanurzyć w wodzie w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego? Czy godnie spożywasz Wieczerzę Pańską? Czy z radością poddajesz się w swoim życiu poleceniom Pana Jezusa Chrystusa? Czy spotykasz się z innymi wierzącymi, aby wielbić Pana?

 

* jeśli nie podano inaczej, wszystkie wersety pochodzą z Biblii Warszawskiej.

 

  1. http://pl.wikipedia.org/wiki/Eklezja

     

 

 

 

 

 

 

 

 

Pisz do nas: kontakt@tiqva.pl